Przygotowanie środowiska Java

 

Oprogramowanie umożliwiające uruchamianie aplikacji Java

JRE - Java Runtime Environment (środowisko wykonawcze Java - obejmuje JVM - Java Virtual Machine i pozostale elementy środowiska uruchomieniowego)

m. in.:

java.exe - program uruchamiający aplikacje Java (klasy Javy) zapisane w plikach .class

 

Oprogramowanie umożliwiające tworzenie aplikacji Java

JDK - Java Development Kit (Pakiet/Zestaw narzędzi programistycznych Java)

Pakiet JDK obejmuje JRE oraz dodatkowo narzędzia takie jak:

javac.exe - narzędzie uruchamiające kompilator Java, który w oparciu o kod programu zapisany w plikach .java tworzy pliki pośrednie - pliki kodu bajtowego (pliki .class)

javadoc.exe - narzędzie do tworzenia dokumentacji kodu tworzonego oprogramowania Java w oparciu o odpowiednio sformułowane komentarze w kodzie. Dokumentacja jest tworzona w formie witryny WWW.

 

 

1. Uruchom konsolę wiersza poleceń

W systemie Windows kliknij przycisk Start i zacznij pisać "cmd". Pojawi się ikonka konsoli wiersza poleceń. Kliknij ją.

Na komputerze Mac naciśnij jednocześnie klawisze CMD + SPACJA i zacznij pisać słowo "terminal". Gdy w polu edycji po wprowadzeniu pierwszych liter pojawi się napis "terminal", naciśnij klawisz ENTER.

 

2. Utwórz katalog, w którym będziesz tworzyć programy i przejdź do tego katalogu w konsoli/terminalu.

Możesz to zrobić za pomocą programu, takiego jak File Explorer w systemie Windows lub Finder na komputerze Mac. Możesz także uruchomić konsolę wiersza poleceń (Command Prompt / Terminal) i wykonać odpowiednie polecenie tworzące katalog.

 

W konsoli/terminalu możesz używać poleceń takich jak mkdir (make directory), cd (change directory), dir (list all elements in current folder) albo odpowiadające mu polecenie ls na komputerze Mac.

Search Engine Question: dos commands

 

 

3. Sprawdź, czy na danym komputetrze jest zainstalowany pakiet JDK:

Search Engine Query: how to check if jdk is installed on <NAZWA_SYSTEMU np.: windows, ubuntu, mac>

a) W konsoli wiersza poleceń (Command Prompt) / terminalu przejdź do katalogu, w ktorym będziesz chciał utworzyć program w Javie

b) Wprowadź polecenie 'javac', a następnie naciśnij klawisz ENTER

Jeśli zostanie wyświetlona treść pomocy dla narzędzia javac, które służy do uruchamiania kompilatora Javy, jesteś "w domu" i prawdopodobnie nie musisz robić nic więcej, aby rozpocząć tworzenie programu w Javie.

 

Jeśli natomiast zostanie wyświetlony komunikat o błędzie, musisz sprawdzić:

  • czy na twoim komputerze jest zainstalowane oprogramowanie JDK,
  • a następnie ustawić odpowiednio zmienną środowiskową PATH.

     

  1. Aby sprawdzić w jakim katalogu znajduje się JDK (zazwyczaj jest to C:\Program Files\Java\jdk1.8.0_151\bin lub C:\Program Files (x86)\Java\jdk1.8.0_151\bin):
    1. w systemie Windows - jedyna metoda, która chyba faktycznie wszędzie działa:
      1. w wierszu poleceń wpisz 
        for %i in (javac.exe) do @echo.   %~$PATH:i
      2. jeśli JDK jest zainstalowany, zostanie wyświetlony katalog razem z nawzą pliku javac.exe - np.: C:\Program Files\Java\jdk1.6.0_30\bin\javac.exe
    2. w systemie mac OS X:
      1. w terminalu wpisz 
        $ which javac
      2. zostanie wyświetlony katalog razem z nazwą javac - np.: /usr/bin/javac

 

Jeśli JDK nie jest zainstalowany, wyszukaj w Internecie plik instalacyjny pakietu JDK dla używanego systemu operacyjnego, pobierz go i zainstaluj.

Search Engine Query: jdk download

 

 

4. Ustaw zmienne środowiskowe:

Szczegółowe informacje na temat zmiennych PATH i CLASSPATH dla środowiska Java: https://docs.oracle.com/javase/tutorial/essential/environment/paths.html

 

PATH - ścieżki do plików wykonywalnych .com, .exe, .bat

W systemie Windows możesz wyświetlić aktualną wartość zmiennej PATH, wpisując w konsoli wiersza poleceń polecenie path i ENTER.

W systemie OS X na komputerze mac użyj polecenia echo $PATH.

Np. w systemie Windows pakiet JDK jest zainstalowany standardowo w katalogu

C:\Program Files\Java\jdk1.8.0_151\bin

lub

C:\Program Files (x86)\Java\jdk1.8.0_151\bin

 

W Windowsach użyj programu File Exporer, aby sprawdzić w którym z wymienionych wyżej folderów znajduje się pakiet JDK. Przejdź do folderu ….\jdk.<nr_wersji>\bin i kliknij u góry w polu adresu, aby zaznaczyć całą bieżącą ścieżkę. Następnie skopiuj tę ścieżkę (CTRL+C lub wybierz opcję Kopiuj z menu podręcznego).

Aby w bezpieczny sposób sprawdzić / dodać / ustawić zmienną środowiskową w systemie Windows, wykonaj następującą serię kroków:

Ten Komputer (prawym przyciskiem) → Właściwości → Zaawansowane ustawienia systemu → Zmienne środowiskowe (przycisk)

Jeśli nie ma zmiennej PATH, kliknij przycisk Nowy...

  • Musisz dodać zmienną PATH o wartości odpowiedającej pełnej ścieżce do katalogu .../jdk<nr_wersji>/bin - czyli dla plików java.exe oraz javac.exe;
  • Określ nazwę zmiennej jako PATH;
  • Jeśli skopiowałeś ścieżkę w poprzednich krokach, możesz ją teraz wkleić jako wartość zmiennej środowiskowej PATH.

Jeśli zmienna PATH już istnieje, kliknij wiersz ze zmienną PATH i kliknij przycisk Edytuj...

  • UWAGA, jeśli w zmiennej PATH jest już wpis dotyczący wcześniejszej wersji pakietu JDK, a zależy tobie, aby używana była nowsza jego wersja, musisz zamienić wpis dotyczący starszej wersji na wpis dotyczący nowszej. System przegląda katalogi zapisane w zmiennej PATH w kolejności, w której są one w tej zmiennej zapisane. Dlatego istotne jest tylko pierwsze wystąpienie katalogu, w którym system znajdzie poszukiwany plik (np. javac.exe), ponieważ system użyje pierwszego napotkanego wystąpienia tego pliku. Jeśli natomiast w zmiennej PATH nie ma ścieżki do katalogu bin pakietu JDK, wówczas należy dodać tę ścieżkę po średniku.
  • Jeśli skopiowałeś ścieżkę w poprzednich krokach, możesz teraz wpisać znak średnika, a następnie wkleić skopiowaną ścieżkę.

 

UWAGI:

  1. Po ustawieniu PATH w oknie Zmienne środowiskowe koniecznie trzeba kliknąć OK na wszystkich oknach ustawień aż do najwyższego poziomu, aby zamknąć wszystkie kolejne okna związane z tym ustawieniem.
  2. Zamknij i otwórz okno konsoli wiersza poleceń (Command Prompt).

 

Na początku swojej przygody z Javą możesz pominąć kwestie pozostałych dwóch zmiennych środowiskowych CLASSPATH i JAVA_HOME. Jednakże docelowo warto te zmienne utworzyć/ustawić, aby prawidłowo instalowało się i działało oprogramowanie używane w procesie tworzenia aplikacji Javy - np. takie jak Eclipse.

 

CLASSPATH - ścieżki do plików .class, lub plików .jar zawierających skompresowane pliki .class użytkownika. Jeśli w tej zmiennej wprowadzisz ścieżkę do katalogu, w którym zapisujesz swoje pliki .java (pliki z kodem twoich programów w j. Java), wówczas będziesz mógł z dowolnego katalogu wywołać kompilator Javy javac oraz interpreter Javy java i oba te narzędzia będą automatycznie wyszukiwać twoje pliki .java oraz ich skompilowane wersje .class w podanej ścieżce.

Szczgółowy opis zmiennej CLASSPATH: https://docs.oracle.com/javase/8/docs/technotes/tools/windows/classpath.html

Standardowo, po zainstalowaniu pakietu JDK ta zmienna środowiskowa nie jest ustawiana, natomiast domyślnie używana jest wartość ".", co oznacza, że podczas kompilacji pliki .class są poszukiwane wyłącznie w bieżącym katalogu. Ustawienie zmiennej środowiskowej CLASSPATH pozwala określić inny katalog. Lecz w wypadku, gdy tworzysz wiele aplikacji, ustawienie tej zmiennej może mieć niekorzystne konsekwencje. Dlatego preferowane jest użycie parametru -classpath (lub skrótowej jego wersji -cp) narzędzia javac, co pozwala na indywidualne ustawienie ścieżki do plików osobno dla każdej kompilowanej aplikacji. Wartość parametry -classpath lub -cp przesłania wartość zmiennej środowiskowej CLASSPATH.

Bez względu na ustawienie zmiennej CLASSPATH kompilator i maszyna wirtualna Javy pobiera pliki .class - czyli kod bajtowy klas dostępnych w standardowych bibliotekach Javy - z katalogu C:\Program Files\Java\jre1.8.0_151\bin; (w środowisku 32-bitowym Windows), lub z katalogu C:\Program Files (x86)\Java\jre1.8.0_151\bin; (w środowisku 64-bitowym Windows).

Aby wyświetlić bieżącą wartość zmiennej środowiskowej CLASSPATH w systemie Windows, wpisz w wierszu poleceń: echo %CLASSPATH%.

Aby wyświetlić bieżącą wartość zmiennej środowiskowej CLASSPATH w systemie mac OS X lub Linux, wpisz w wierszu poleceń: echo $CLASSPATH.

Aby ustawić zmienną środowiskową CLASSPATH w systemie OS X, użyj polecenia

Przykłady ustawienia zmiennej CLASSPATH w różnych środowiskach: https://introcs.cs.princeton.edu/java/15inout/classpath.html

 

JAVA_HOME - ścieżka do katalogu instalacyjnego pakietu JDK, którą musisz ustawić, aby twoje środowisko Javy współpracowało z różnymi narzędziami programistycznymi. Wartość tej zmiennej jest wykorzystywana np. podczas instalowania pluginu Javatar dla edytora Sublime Text, albo narzędzia Eclipse, serwera baz danych GlassFish, a także w wielu innych sytuacjach. Warto więc zdefiniować tę zmienną w systemie i jako jej wartość ustawić ścieżkę do katalogu z używaną wersją pakietu JDK - np.

C:\Program Files\Java\jdk1.8.0_151\ - w Windowsach 32-bitowych, albo

C:\Program Files (x86)\Java\jdk1.8.0_151\ - w Windowsach 64-bitowych.